Betula pendula

Gewone berk, Ruwe berk, Scherpe berk, Zandberk (richtlijnsoort)

Natuurlijk verspreidingsgebied

De soort komt oorspronkelijk voor in Europa, Siberië en het noorden van Afrika. <em>B. pendula</em> is in Nederland inheems. In de natuur komen soms kruisingen met <em>B. pubescens</em> voor.

Morfologie

De 20 tot 30 m hoge boom heeft een witte stam met vooral op hogere leeftijd grove, donkere, vooral verticale groeven bij de stamvoet. Het is de enige <em>Betula</em> soort waarvan de schors vanaf de wortelhals groeven heeft. De losse, transparante, ovale kroon heeft dunne, hangende gladde twijgen, vaak met ruw aanvoelende wratjes. Het 3-6 cm lange, driehoekig tot ruitvormig-eironde blad heeft een dubbel gezaagde bladrand en is niet behaard. Bloeit in april met het uitlopen van het blad; Vrouwelijke katjes zijn opstaand en ca 1 cm lang, mannelijke katjes hangend en 3-8 cm lang. De vruchtkatjes zijn hangend en 2-4 cm lang.

Belangrijkste toepassingen

Generatief vermeerderd plantmateriaal wordt in bossen en landschappelijke beplantingen gebruikt. Na nauwkeurige selectie wordt generatief vermeerderd plantmateriaal ook in het stedelijk gebied gebruikt.

Klimaat- en groeiplaatseigenschappen

<em>B. pendula</em> is lichteisend. Deze pioniersoort kan op arme, droge zandgronden in leven blijven, maar voor een goede ontwikkeling zijn betere bodemomstandigheden noodzakelijk, bijvoorbeeld humeuze of leemhoudende zandgronden. De bodem moet open en los zijn. De soort is weinig tolerant voor droogte en weinig tolerant voor waterstagnatie. <em>B. pendula</em> is niet gevoelig voor vorst en gevoelig voor zeewind en strooizout.

Ziekten en plagen

Behoort met <em>B. pubescens</em> tot de meest roestgevoelige <em>Betula</em> soorten.